Philippine Daily Inquirer

Hindi na naghintay ng umaga si Marissa. Sa ilalim ng malamlam na sinag ng buwan, dahan-dahang lumapit ang dalaga sa tarangkahan. Sa bawat pagtulak ni Tala, naramdaman ni Marissa ang isang pamilyar na determinasyon—hindi ito pagtakas, kundi pagbabalik.

Gamit ang kanyang kuwaderno ng mga resipe na nagsilbing gabay sa kanyang paglalakbay, binunot niya ang kalawanging alambre. Hindi tumakbo ang baka; sa halip, huminto ito at lumingon kay Mang Benedicto na nakatayo na pala sa pintuan ng kanyang kubo, hawak ang isang lumang lampara.

— Tala, hindi mo na alam ang daan, bulong ng matanda, ngunit ang kanyang boses ay nanginginig sa pagkilala.

Ngunit nagkamali siya. Nagsimulang maglakad si Tala patungo sa isang bahagi ng rantso na natatakpan ng makakapal na baging at matatandang puno ng narra. Sumunod si Marissa, dala ang kanyang mga pangarap, at si Mang Benedicto, dala ang kanyang mga pagsisisi.

Sa gitna ng masukal na gubat, nabungaran nila ang isang nakatagong lambak—isang paraiso na tila hindi naabot ng bagyo at ng lupit ng panahon. Sagana ito sa matatabang damo at isang bukal na malinaw na malinaw. Doon, nakita ni Mang Benedicto ang mga bakas ng kanyang nakaraan: ang mga gamit ng kanyang asawa at ang mga laruan ng kanyang anak na matagal na niyang akalang nawala. Hindi ito guho; ito ay isang santuwaryo.

Napaluhod ang matanda. Sa wakas, ang mga tuyong mata ay muling binasa ng mga luhang matagal na nakabinbin.

— Ipinagdala ka niya, bulong ni Mang Benedicto habang hinahaplos ang ulo ni Tala, na ngayon ay tahimik na nagpapastol sa gitna ng lambak.

Hindi na ibinenta ni Mang Benedicto ang kanyang kawan. Sa tulong ni Marissa, na nagbahagi ng kanyang galing sa paggawa ng keso gamit ang sariwang gatas mula sa lambak, muling nabuhay ang Rancho San Isidro. Hindi na ito isang lugar ng pagtitiis, kundi isang tahanan.

At sa bawat dapithapon, kapag pinagmamasdan ni Mang Benedicto at Marissa ang paglubog ng araw mula sa lambak, alam nilang hindi na sila kailangang maghanap pa ng ibang lugar. Dahil minsan, ang pagbangon mula sa pagkakalugmok ay hindi nangangailangan ng pagtakas—kailangan lang ng isang gabay na marunong magturo ng daan pabalik sa kung saan nagsimula ang lahat.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *