ANG 22 TAON KONG PAG-AALAGA SA AKING TATLONG PAMANGKING BABAE AY NAGWAKAS SA ISANG HINDI KO INAASAHANG SORPRESA SA KANILANG ARAW NG PAGTATAPOS SA KOLEHIYO.

ANG 22 TAON KONG PAG-AALAGA SA AKING TATLONG PAMANGKING BABAE AY NAGWAKAS SA ISANG HINDI KO INAASAHANG SORPRESA SA KANILANG ARAW NG PAGTATAPOS SA KOLEHIYO.

Anim na buwang gulang pa lamang ang tatlong babae nang iwan sila ng aking kapatid sa harap ng aking maliit na apartment sa bayan ng San Pablo, Laguna. Kasama nila ang tatlong car seat, isang diaper bag, at isang piraso ng resibo mula sa gasolinahan na may nakasulat na mensahe.

“Patawad, Kuya Mateo. Hindi ko kaya ito.”

Labing-isang araw pa lamang ang nakalipas mula nang pumanaw ang kanilang ina, at wala pang dalawang linggo ay sumuko na rin ang aking kapatid.

Dalawampu’t pitong taong gulang ako noon, walang asawa, nakatira sa isang maliit na silid sa ibabaw ng tindahan ng mga kagamitan sa bahay kung saan ako nagtatrabaho. Tatlong daan at labindalawang piso lamang ang laman ng aking bank account, at wala akong kaalam-alam kung paano magpainit ng gatas sa bote.

“Hindi mo kayang palakihin ang tatlong sanggol nang mag-isa,” sabi ng aking kapitbahay.

Marahil ay tama siya.

Ngunit bago pa man ako makatawag ng tulong, hinawakan ng pinakamaliit sa mga sanggol ang aking daliri gamit ang kanyang napakaliit na kamao.

Kaya nanatili ako.

Naging Tito Mateo ako.

At paglipas ng panahon, naging Ama na rin nila nang hindi ko man lamang namamalayan.

Sa loob ng dalawampu’t dalawang taon, ako ang naghanda ng kanilang mga baon, sumubok magsuklay ng kanilang buhok kahit palaging sablay, nagtrabaho ng dobleng oras, nagbantay sa kanilang mga lagnat, dumalo sa mga science fair, nakinig sa kanilang mga unang kabiguan sa pag-ibig, at nalampasan ang tatlong magkakaibang yugto kung saan sabay-sabay nila akong kinamuhian.

Hindi ako nakadalo sa maraming kasal.

Hindi ako nakapagbakasyon.

Hindi rin ako nagkaroon ng pagkakataong bumuo ng sarili kong pamilya.

Hindi dahil hiniling nila iyon sa akin.

Kundi dahil may kailangang manatili.

Nang dumating ang araw ng kanilang pagtatapos sa kolehiyo, mayroon na akong uban sa balbas, masakit na tuhod, at isang maliit na kamera na nanginginig sa aking kamay.

Isa-isang umakyat sa entablado ang mga babae.

Si Angela.

Si Bianca.

At si Sofia.

Tatlo silang ipinanganak sa iisang araw, ngunit hindi kailanman naging magkapareho ang kanilang mga personalidad.

Napaluha si Angela bago pa man tawagin ang kanyang pangalan.

Kumaway naman si Bianca sa akin na parang walong taong gulang pa rin siya.

At si Sofia ay seryoso ang mukha, na tila may pasan na mas mabigat pa kaysa sa diploma na matatanggap niya.

Pagkatapos ng seremonya, bumalik sa mikropono ang dekano.

“May isa pa kaming espesyal na presentasyon bago natin tuluyang tapusin ang programang ito.”

Sabay-sabay na bumalik sa entablado ang tatlong babae.

ANG SORPRESANG INIHANDA NG TATLONG MAGKAKAPATID SA KANILANG AMANG HINDI KAILANMAN NAGING KADUGO NILA AY NAGPAIYAK SA BUONG AUDITORIUM.

Nagkatinginan ang tatlong babae habang nakatayo sa gitna ng entablado.

Pagkatapos ay si Sofia ang unang nagsalita.

“May isang tao rito na hindi nakatanggap ng diploma ngayon.”

Natawa nang mahina ang ilang tao sa auditorium.

Ngunit nanatiling seryoso ang tatlo.

Si Bianca ang lumapit sa mikropono.

“May isang tao na hindi nagtapos ng kolehiyo dahil kinailangan niyang magtrabaho para mapakain kaming tatlo.”

Narinig kong may ilang magulang na tumigil sa pakikipag-usap at tumingin sa entablado.

Pagkatapos ay si Angela naman ang nagsalita, nanginginig ang kanyang tinig.

“May isang tao na nagbigay ng dalawampu’t dalawang taon ng kanyang buhay sa amin. Hindi siya ang aming tunay na ama. Hindi niya kami isinilang. Ngunit siya ang nagpalaki sa amin, nagbantay sa tuwing may sakit kami, at hindi kailanman umalis.”

Biglang lumingon ang tatlo sa direksiyon ko.

At sa unang pagkakataon sa buong seremonya, naramdaman kong hindi na ako makahinga.

“Dad,” sabay-sabay nilang sinabi.

Tumigil ang buong auditorium.

Hindi ko alam kung sino ang unang nagsimulang pumalakpak.

Ngunit ilang segundo lamang ang lumipas ay nakatayo na ang lahat.

Ako lang ang hindi makatayo.

Nakatitig lang ako sa tatlong batang minsang iniwan sa aking pintuan.

Pagkatapos ay inilabas ni Sofia ang isang puting sobre.

“May isa pa po kaming regalo.”

Napakunot ang noo ko.

Binuksan niya ang sobre at inilabas ang isang dokumento.

“Dadalawampu’t dalawang taon na ang nakalipas, isinuko ninyo ang lahat para sa amin. Ngayon, kami naman po.”

Lumapit si Bianca sa gilid ng entablado.

“Nag-ipon kaming tatlo sa loob ng tatlong taon.”

Dagdag ni Angela, “Nagtatrabaho kami nang palihim pagkatapos ng klase, nag-apply ng mga scholarship, at tinanggihan ang maraming bagay na gusto naming bilhin.”

Halos pabulong na tanong ko, “Para saan?”

Ngumiti si Sofia habang tumutulo ang luha sa kanyang mga mata.

“Para maibalik sa inyo ang isang pangarap na isinuko ninyo.”

Itaas niya ang dokumento.

“Tinanggap na po kayo sa programa ng kursong Edukasyon sa isang unibersidad sa Maynila.”

Hindi ako agad nakaunawa.

Patuloy siya.

“Alam naming pangarap ninyong maging guro noon. Ngunit huminto kayo sa pag-aaral dahil sa amin.”

Napalunok ako.

Hindi ko alam kung paano nila nalaman iyon.

Pagkatapos ay sinabi ni Angela ang mga salitang tuluyang sumira sa natitirang tibay ng puso ko.

“Nakita namin ang lumang kahon sa aparador. Nandoon pa rin ang inyong application form sa kolehiyo, ang lumang ID picture ninyo, at isang sulat na nagsasabing, ‘Balang araw, magiging guro rin ako.'”

Tumulo ang mga luha ko.

At bago ko pa mapunasan ang mga ito, bumaba sa entablado ang tatlong babae.

Sabay-sabay nila akong niyakap.

At sa loob ng dalawampu’t dalawang taon ng pagiging matatag para sa kanila, iyon ang unang pagkakataong napaluhod ako habang umiiyak sa harap ng lahat.