MATAGAL NANG NAHULAAN NG AKING AMA NA SUSUBUKANG ANGKININ NG AKING MAKAPAL ANG MUKHANG BIYENAN ANG MANSYONG REGALO NIYA SA AKIN BILANG PAMANA SA AKING PAG-AASAWA.

MATAGAL NANG NAHULAAN NG AKING AMA NA SUSUBUKANG ANGKININ NG AKING MAKAPAL ANG MUKHANG BIYENAN ANG MANSYONG REGALO NIYA SA AKIN BILANG PAMANA SA AKING PAG-AASAWA.

KAYA NOONG GABI MISMO NG AMING KASAL, NANG DUMATING SIYA KASAMA ANG BUONG PAMILYA NG AKING HIPAG, BITBIT ANG MGA MALETA AT HANDA NANG LUMIPAT SA BAHAY, DUMUKOT AKO NG TITULO NG LUPA MULA SA AKING BAG AT DIRETSAHANG INIABOT ITO SA KANYA.

“NAY, TINGNAN NINYO NANG MABUTI. HINDI PO AKIN ANG PANGALAN SA TITULO. SA AKING AMA PO ITO NAKAPANGALAN.”

Agad na nanigas ang ngiti sa mukha ni Aling Cora.

Nagpatuloy ako.

“Sinabi po ng tatay ko na puwede akong tumira rito, pero kung may ibang tao ang gustong tumira rito, kailangan nilang magbayad ng upa.”

“Tatlumpung libong piso kada buwan para sa limang tao. Isang buwang deposito at tatlong buwang advance. Cash po ba o bank transfer?”

…

Biglang nabalot ng katahimikan ang buong sala.

Kitang-kitang nagbago ang kulay ng mukha ni Aling Cora.

Namula.

Namutla.

At sa huli ay naging berdeng-berde sa galit.

“ANO ANG IBIG MONG SABIHIN, MARIEL?”

Sa wakas ay sumabog siya.

Matalas ang kanyang boses at umalingawngaw sa buong bahay.

“Unang araw mo pa lang bilang manugang, aasal ka na agad nang ganiyan? Wala ka nang respeto sa biyenan mo?”

Habang nagsasalita, agad siyang lumapit sa pintuan ng aking silid.

“Liza! Roberto! Ano pa ang hinihintay ninyo? Ipasok na ninyo ang mga gamit at piliin ang malalaking kuwartong may magandang bentilasyon!”

Nagkatinginan ang aking hipag na si Liza at ang asawa nitong si Roberto.

Ngumisi si Roberto.

“Tama naman, Mariel. Mas masaya kapag magkakasama ang pamilya. Mababantayan pa namin ang bahay ninyo at makakatipid kami sa renta.”

Makakatipid sa renta?

Doon ko tuluyang naunawaan kung bakit sila dumating nang gabing iyon na may mga maleta.

Hindi sila bumisita.

Plano nilang manirahan dito.

Hinila ng asawa kong si Eric ang aking braso.

Puno ng paninisi ang kanyang mukha.

“Mariel, huwag ka nang gumawa ng gulo. Pamilya naman natin sila.”

Lumapit pa siya at ibinaba ang boses.

“Gusto lang ni Mama na matulungan tayo sa magiging anak natin balang araw. Masikip talaga ang bahay nina Ate.”

“Pansamantala lang naman silang titira rito.”

Inalis ko ang kanyang kamay.

At malamig ko siyang tiningnan.

“Pamilya?”

“Kung ganoon, kailan mo ibibigay sa akin ang susi ng lumang bahay ninyo?”

“Para makalipat din doon ang mga magulang ko at sama-sama tayong lahat. Pamilya naman pala tayo.”

Biglang nanahimik si Eric.

Nawalan siya ng maisagot.

Sa huli, walang nagawa si Aling Cora kundi ang umalis kasama ang kanyang pamilya.

Ngunit bago siya lumabas ng pinto, tiningnan niya ako nang may matinding galit.

Para bang gusto niya akong hiwain sa tingin.

Alam kong hindi pa iyon ang katapusan.

Pagkatapos silang ihatid ni Eric, bumalik siya sa loob.

Pagkasara pa lang ng pinto, agad nang dumilim ang kanyang mukha.

“Mariel, sumobra ka ngayong gabi.”

Pinigilan niya ang kanyang galit.

“Bumiyahe nang malayo sina Mama at Ate para sa kasal natin. Tapos pinahiya mo sila?”

Hinubad ko ang aking sapatos.

Tumapak ako sa malamig na sahig.

At tila umakyat ang lamig hanggang sa aking dibdib.

“Eric, ano ang pinag-usapan natin bago tayo nagpakasal?”

“Ikaw mismo ang nangakong aayusin mo ang usapin sa pamilya mo. Magkakaroon tayo ng sarili nating tahanan at hindi tayo makikitira sa iba.”

“Tapos ngayon? Hindi pa nga natutunawan ang handaan sa kasal natin, nakalimutan mo na ang pangako mo?”

Napanganga siya.

Maya-maya ay nakapagsalita rin.

“Pansamantala lang naman!”

“Napakalaki ng bahay na ito. Sayang kung walang gagamit!”

Tinitigan ko siya.

At sa unang pagkakataon, natawa ako sa loob ko.

Sa isip pala niya, ang bahay na ibinigay ng ama ko ay isa lamang libreng hotel para sa kanyang buong pamilya.

Gabing iyon, hindi kami natulog sa iisang silid.

Kinabukasan, hindi pa man sumisikat nang husto ang araw, tumunog na ang aking telepono.

Si Aling Cora.

Punong-puno ng pakunwaring pag-aalala ang kanyang boses.

“Mariel, gising ka na ba? Napagod siguro kayong bagong kasal. Pupunta ako diyan at magluluto ng almusal.”

Hinimas ko ang aking sentido.

“Hindi na po, Nay. Kaya na po namin.”

“Ay, huwag na huwag mong sabihin iyan! Ang mga kabataan ngayon ay hindi marunong mag-alaga sa sarili.”

Hindi ko na siya pinatapos.

Direkta kong ibinaba ang tawag.

Ngunit bago pa magtanghali…

Tumunog ang doorbell.

Parang inaasahan na iyon ni Eric.

Mabilis siyang tumayo at binuksan ang pinto.

Pumasok si Aling Cora at si Liza.

Pareho silang may dalang malalaking bag ng groceries.

Hindi man lamang sila naghubad ng sapatos.

Diretso silang naglakad sa ibabaw ng bago kong puting carpet at pumasok sa kusina.

“Naku! Bakit napakakonti ng laman ng refrigerator?”

“Mariel, hindi ka talaga marunong mamahala ng bahay.”

“At wala man lang disenteng plato rito. Paano kayo tatanggap ng bisita?”

Isa-isa nilang binuksan ang mga kabinet.

Sinuri ang bawat gamit.

Samantala, si Liza naman ay paikot-ikot sa sala.

Hinaplos niya ang aking leather sofa.

“Hindi ito mura, ano?”

Tapos ay kinuha ang mamahaling diffuser sa mesa.

Naamoy ito.

At nagkunwaring nadidiri.

“Ang kakaiba naman ng amoy nito.”

Tahimik lang akong nakaupo sa sofa.

Pinagmamasdan ang kanilang palabas.

Makalipas ang ilang sandali, naghain si Aling Cora ng pagkain.

“Ate Liza! Eric! Kain na!”

Napansin kong apat lang ang kubyertos sa mesa.

Para kay Aling Cora.

Para kay Liza.

Para kay Roberto na hindi ko namalayang dumating na pala.

At para kay Eric.

Wala para sa akin.

Tumingin sa akin si Aling Cora.

At dahan-dahang nagsalita.

“Mauuna kaming kumain. Ikaw ang manugang. Dapat mong hintayin munang matapos ang mga nakatatanda bago ka umupo sa mesa. Iyan ang tamang asal.”

Doon ko tuluyang naunawaan.

Ang nangyari kagabi ay pagsubok pa lamang.

Ngayon naman ay unti-unti nila akong gustong ilagay sa aking lugar.

Gusto nila akong gawing isang taong walang kapangyarihan sa sarili kong bahay.

Ngunit hindi ako nagalit.

Hindi rin ako nakipagtalo.

Tahimik kong kinuha ang aking telepono.

At umorder ng mamahaling seafood meal para sa sarili ko.

Nagulat silang lahat.

“Kumain na kayo,” sabi ko.

“Hindi ako gutom.”

Parang may nahulog na bato sa gitna ng katahimikan.

Nagyelo ang buong mesa.

At ngumiti lang ako.

Dahil sa bahay na ito…

Ako ang gumagawa ng mga patakaran.