NAGTAGO SA LIKOD NG MGA PUNO ANG AMANG MANGINGISDA SA ARAW NG PAGTATAPOS NG KANYANG ANAK DAHIL SA TAKOT NA IKAHIYA ITO—NGUNIT NANG TAWAGIN ANG PANGALAN NG DALAGA BILANG PINAKAMATAAS SA BUONG BATCH, ISANG BAGAY ANG GINAWA NITO NA NAGPAIYAK SA BUONG AUDITORIUM

NAGTAGO SA LIKOD NG MGA PUNO ANG AMANG MANGINGISDA SA ARAW NG PAGTATAPOS NG KANYANG ANAK DAHIL SA TAKOT NA IKAHIYA ITO—NGUNIT NANG TAWAGIN ANG PANGALAN NG DALAGA BILANG PINAKAMATAAS SA BUONG BATCH, ISANG BAGAY ANG GINAWA NITO NA NAGPAIYAK SA BUONG AUDITORIUM

ANG AMA SA TABING-DAGAT

Si Mang Rogelio ay halos buong buhay na nakipagbuno sa dagat.

Bago pa sumikat ang araw, nasa bangka na siya. Sa gitna ng malalaking alon, naghahagis siya ng lambat, umaasang may sapat na mahuhuling isda upang may maipangkain sa maghapon.

Maitim na ang kanyang balat dahil sa init ng araw. Magaspang ang kanyang mga kamay dahil sa lubid at lambat. Ngunit sa kabila ng hirap ng buhay, hindi kailanman nawala ang kanyang pangarap para sa nag-iisa niyang anak na si Andrea.

Namatay ang kanyang asawa noong pitong taong gulang pa lamang si Andrea.

Mula noon, si Mang Rogelio na ang naging ama at ina ng dalaga.

Kapag walang pambili ng gamit sa eskwela, doble ang kanyang paglalayag.

Kapag may bayarin sa paaralan, kahit may bagyo ay pumapalaot siya.

Kapag may proyekto si Andrea, handa siyang hindi kumain basta makumpleto lamang ito.

“Balang araw, Tay, ako naman ang mag-aahon sa atin sa hirap,” madalas sabihin ni Andrea habang niyayakap ang kanyang ama.

Ngumingiti lamang si Mang Rogelio.

Hindi siya marunong mangarap para sa sarili.

Para kay Andrea lang.

Lumipas ang mga taon.

At hindi siya nabigo.

Dahil sa sipag at talino ni Andrea, nakakuha ito ng buong scholarship sa isang prestihiyosong unibersidad sa Maynila.

Apat na taon ang mabilis na lumipas.

At dumating ang araw na pinakahihintay nilang dalawa.

Araw ng pagtatapos.

Hindi lamang basta graduate si Andrea.

Siya ang itinanghal na Top 1 ng buong kolehiyo.

Magdamag halos hindi natulog si Mang Rogelio.

Paulit-ulit niyang nilabhan at pinlantsa ang kanyang nag-iisang long-sleeved polo.

Tinakpan niya ng puting sinulid ang maliit na punit sa manggas.

Pinakintab niya ang kanyang lumang sapatos gamit ang langis ng niyog upang magmukhang bago.

“Tay, sabay tayong pumasok mamaya ha?” masayang sabi ni Andrea habang inaayos ang kanyang toga.

“Oo naman, anak,” sagot niya.

Ngunit nang makarating sila sa unibersidad, unti-unting nawala ang kanyang kumpiyansa.

Napatingin siya sa paligid.

Mga magulang na nakasuot ng mamahaling barong.

Mga negosyante.

Mga doktor.

Mga abogado.

May ilan pang dumating sakay ng mamahaling sasakyan.

Samantalang siya…

Amoy dagat.

May lumang damit.

At may mga kamay na bakas ang buong buhay na paghihirap.

Nakita niya ang dalawang babae na napatingin sa kanyang kupas na pantalon at nagbulungan.

May isang lalaki pang bahagyang napasimangot nang mapadaan siya.

Biglang sumikip ang kanyang dibdib.

Paano kung mapahiya si Andrea?

Paano kung pagtawanan ang anak niya kapag nalamang isang simpleng mangingisda lamang ang kanyang ama?

Tahimik siyang umatras.

At sa halip na pumasok sa auditorium, nagtungo siya sa likod ng gusali.

Sa ilalim ng isang malaking punong akasya.

Mula roon, tanaw pa rin niya ang entablado sa bukas na bahagi ng bulwagan.

“Sapat na sigurong makita ko siyang magtapos mula rito,” mahina niyang bulong habang pinupunasan ang kanyang mga mata.

Ngunit hindi niya alam na ilang minuto na siyang hinahanap ng kanyang anak.

At nang tawagin ang pangalang “ANDREA SANTOS — TOP 1 GRADUATE OF THE YEAR”…

May ginawa ang dalaga na walang sinuman sa auditorium ang inaasahan.

Isang bagay na nagpahinto sa buong seremonya at nagpaluha maging ang mga propesor na nasa entablado.