Walang sinuman ang makapagpagaling sa anak na babae ni Don Evaristo… hanggang sa matuklasan ni Mariana ang isang nakatatakot na lihim na nakatago sa kanyang kuwintas.

“Kapag namatay ang anak ko, susunugin ko ang bahay na ito habang nasa loob ka!”

Iyon ang unang sigaw ni Don Evaristo Reyes nang pilit siyang pumasok sa maliit na bahay na yari sa adobe ni Mariana, sa paanan ng Kabundukang Sierra Madre sa lalawigan ng Benguet.

Hindi siya nag-iisa.

Kasama niya ang dalawa niyang anak na lalaki, ang kanyang hipag, at ang kanyang asawa na si Aling Lupita, na mahigpit na hawak ang rosaryo sa kanyang mga daliri na para bang iyon lamang ang makapipigil sa pag-alis ng kaluluwa ng dalagitang karga-karga ng kanyang ama.

Ang pangalan ng dalagita ay Ximena.

Labinlimang taong gulang siya.

O iyon man lamang ang mukhang edad niya bago ninakaw ng karamdaman ang sigla ng kanyang mukha.

Ngayon, napakapayat niya, maputla, tuyong-tuyo ang mga labi, at nakakuyom ang mga kamay na parang mga kuko. Bukas ang kanyang mga mata, ngunit wala siyang tinitingnan. Para siyang gising ngunit ligaw ang diwa.

Si Mariana, na isang biyolohista at manggagamot na dalubhasa sa mga halamang-gamot, ay nabitawan ang kuwadernong pinagsusulatan niya ng mga sinaunang reseta na minana pa niya sa kanyang lola.

—Hindi ako gumagawa ng mga himala — sabi niya habang pilit na pinananatili ang kanyang kalmado.

—Mas mabuting gumawa ka ng isa — sagot ni Evaristo. —Nakita na siya ng doktor sa Baguio, dinala na rin siya sa ospital sa Maynila, ipinagdasal na siya, minasahe ang katawan niya, pinainom ng mga halamang tsaa, antibiyotiko, bitamina… pero wala pa ring nakaaalam kung ano ang sakit niya.

Napaiyak si Aling Lupita.

—Tatlong buwan pa lang ang nakalipas, tumatakbo ang anak ko, sumasayaw sa mga pista ng baryo, tumutulong sa aming karinderya… at ngayon, hindi na niya kayang humawak kahit ng kutsara.

Tinitigan ni Mariana si Ximena.

Hindi iyon mukhang ordinaryong sakit.

Wala siyang lagnat. Walang pantal. Walang nakikitang sugat. Ngunit naninigas ang buong katawan niya, na para bang isa-isang pinapatay ang mga ugat na nagpapanatili sa kanyang buhay.

—Ihiga ninyo siya sa mesa — utos ni Mariana.

Nag-atubili si Evaristo, ngunit sumunod din.

Inihiga niya ang anak nang may pag-iingat na hindi tugma sa galit na naririnig sa kanyang boses. Isa siyang malaking lalaki mula sa kabukiran, sanay na mag-utos. Ngunit nang maingat niyang ipatong ang ulo ng anak sa nakatiklop na kumot, nanginginig ang kanyang mga kamay.

—Kailan ito nagsimula? — tanong ni Mariana.

—Pagkatapos ng pista ni San Juan — sagot ni Lupita. —Una, nabitawan niya ang isang plato. Pagkatapos, sinabi niyang mabigat ang kanyang mga binti. Kalaunan, hindi na siya makatayo.

—Nadulas ba siya? Kinagat ba siya ng anumang hayop? May nagturok ba sa kanya ng kung ano?

Lahat ay umiling.

Ngunit nang itanong ni Mariana ang huling tanong, may napansin siyang kakaiba.

Yumuko ng tingin ang hipag na si Teresa.

Tahimik lamang itong itinago ni Mariana sa kanyang isip.

Sinuri niya ang mga kamay ni Ximena. Matitigas ang mga daliri nito. Hinawakan niya ang mga pulsuhan, braso, at mga binti nito. Halos wala itong reaksyon.

Hanggang sa marating niya ang batok.

Napadaing si Ximena nang napakahina, ngunit sapat iyon upang mapasigaw si Aling Lupita.

Mabilis na lumapit si Evaristo sa mesa.

—Huwag mo siyang saktan!

—Huwag ninyo siyang galawin — mariing sabi ni Mariana.

Parang nagyelo ang buong silid.

Sa labas, maririnig ang mga manok, mga aso, at isang lumang jeep na dumaraan sa kalsadang lupa. Sa loob naman, parang walang humihinga.

Maingat na inalis ni Mariana ang itim na buhok ni Ximena. Gumamit siya ng lumang magnifying glass na karaniwan niyang ginagamit sa pagsusuri ng mga dahon at kabute.

At doon niya ito nakita.

Isang tuldok.

Napakaliit.

Halos hindi makita.

Isang bilugang marka sa pinakailalim ng bungo, nakatago sa ilalim ng buhok.

Hindi iyon kagat.

Hindi iyon gasgas.

Isa iyong butas.

—Kailangan ko ng mas maliwanag na ilaw — sabi ni Mariana.

Itinaas ng isa sa mga anak ni Evaristo ang kurtina. Pumasok ang sikat ng araw sa hapon at tumapat mismo sa batok ni Ximena.

Naglabas si Mariana ng napakanipis na sipit.

—Ano ang gagawin mo? — tanong ni Lupita na halos mabasag ang boses.

—Aalisin ko ang bagay na hindi dapat nariyan.

Maingat niyang ipinasok ang dulo ng sipit. Napadaing si Ximena. Napakuyom si Evaristo sa gilid ng mesa hanggang sa umugong ang kahoy.

Dahan-dahang hinila ni Mariana.

May kumislap.

Isa iyong piraso ng salamin na manipis na parang hibla ng buhok.

Hungkag.

At sa loob nito ay may madilim, mabigat, at metalikong sangkap.

Namutla si Mariana.

Lumapit siya sa kalan kung saan kaninang umaga ay nagsunog siya ng ilang lumang tala ng kanyang ama, isang doktor sa baryo na namatay maraming taon na ang nakalipas.

Gamit ang sipit, kinuha niya ang isang papel na kalahating nasunog.

Sa sulok nito ay may guhit na kapareho ng nakita niya: isang karayom na salamin, isang marka sa batok, at isang babalang sulat-kamay.

Tahimik itong binasa ni Mariana.

Pagkatapos ay tumingin siya kay Evaristo.

—Hindi may sakit ang anak ninyo.

—Kung ganoon, ano ang nangyari sa kanya?

Napalunok si Mariana.

—May naglason sa kanya.

At nang sabay-sabay silang lumingon kay Teresa, namutla ito na para bang nakakita ng demonyo.

Hindi pa nila alam ang mas matinding pangyayaring darating pagkatapos nito…

Napako ang tingin ng lahat kay Teresa. Ang dating payapa at tahimik na hipag ay nagsimulang manginig, at sa isang iglap, tumakbo ito palabas ng pintuan.

“Huwag ninyong hayaang makatakas siya!” sigaw ni Evaristo, na mabilis na humabol sa kapatid ng kanyang asawa.

Sa loob ng maliit na bahay, nanatiling nakatitig si Mariana kay Ximena. Habang papalayo ang ingay ng mga sigawan sa labas, nagsimulang kumurap ang dalagita. Ang mga mata niyang kanina’y walang buhay ay unti-unting nakakita, at ang kanyang mga daliring matagal na nakakuyom ay dahan-dahang bumukas.

Ang lason—ang mahiwagang hibla ng salamin na may halong sangkap na galing sa mga sinaunang sumpa—ay wala na sa kanyang katawan.

Pagbalik ni Evaristo, hawak niya ang kuwintas ni Teresa na kanyang nakuha sa pakikipagbuno. Ngunit hindi lang ito basta kuwintas; sa loob nito, natagpuan nila ang isang maliit na lalagyan na naglalaman ng kaparehong likido.

“Gusto niyang makuha ang mana ni Ximena,” umiiyak na paliwanag ni Aling Lupita habang yakap ang anak. “Dahil sa pangarap niyang maging tanging tagapagmana ng lupain, kinitil niya ang kinabukasan ng sarili naming kadugo.”

Ngunit hindi nagtatapos sa hustisya ang lahat.

Habang tinutulungan ni Mariana si Ximena na makabangon, may napansin siyang isang bagay na nakaukit sa mismong salamin na nakuha niya sa batok ng dalagita. Isang pamilyar na simbolo na dati ring nakita ng kanyang lolo—isang babala na ang lason ay hindi lamang pisikal, kundi isang sumpa na kailangang bayaran.

“Hindi pa tapos ang laban,” mahinang wika ni Mariana, habang nakatingin sa papalubog na araw sa likod ng Sierra Madre. “Ang lason ay nagdulot ng paggising sa isang bagay na matagal nang natutulog sa dugo ng pamilyang Reyes.”

Sa malayo, isang kulog ang gumulantang sa katahimikan ng bundok, kahit walang ulap sa langit. Alam ni Mariana, ang totoong bangungot ay nagsisimula pa lamang sa oras na ang lason ay tuluyang sumama sa daloy ng dugo ni Ximena.

Tandaan: Kung kailangan mo ng karagdagang tensyon (halimbawa, kung may supernatural twist), maaari nating ilagay na nagbago ang kulay ng mata ni Ximena o may kakaibang kakayahan siyang nakuha. Gusto mo bang palalimin pa ang twist tungkol sa “sumpa”?