ANG PANGAKONG BINITIWAN NG UNANG ASAWA NG AKING ASAWA BAGO SIYA MAWALA AT ANG MGA SALITANG MULING BUMALIK HABANG AKO AY NANGANGANAK

ANG PANGAKONG BINITIWAN NG UNANG ASAWA NG AKING ASAWA BAGO SIYA MAWALA AT ANG MGA SALITANG MULING BUMALIK HABANG AKO AY NANGANGANAK

Pumutok na ang aking panubigan.

Agad kong tinawagan ang aking asawa na si Ernesto Cruz.

Ilang minuto lamang ang lumipas, dumating siya.

Halos parang kidlat ang kanyang pagdating.

Mabilis niya akong isinakay sa kotse at dinala sa ospital habang mahigpit na hawak ng aming anak na si Miguel ang aking kamay.

Pagkalipas ng ilang oras, nasa labor room na ako.

Hindi na kayang tiisin ang bawat paghilab.

Ang sakit ay hindi maihahambing sa anumang naranasan ko noon.

Lumipas ang bawat oras.

Pagkatapos ay lumabas ang doktor upang kausapin si Ernesto.

Biglang naging seryoso ang kanyang mukha.

“Kung hindi siya manganak sa loob ng susunod na isang oras, kailangan natin siyang dalhin sa operating room.”

Parang kidlat na tumama kay Ernesto ang mga salitang iyon.

“Napapagod na ang sanggol.”

At sa unang pagkakataon sa napakahabang panahon…

Umiyak si Ernesto.

Hinawakan niya ang kanyang ulo at tuluyang napaluha.

“Ayoko nang may mapunta sa operating room…”

Nanginginig ang kanyang boses.

“Panginoon, pakiusap…”

Patuloy ang pag-agos ng kanyang mga luha.

“Pakiusap, tulungan Mong makapanganak nang ligtas si Luisa.”

“Huwag Mo siyang hayaang mapunta sa operating room. Doon dinala si Ana… at hindi na siya nakabalik.”

Habang umiiyak siya sa labas…

May kakaibang lamig na biglang dumaloy sa buong labor room.

At sa mismong sandaling iyon…

Bigla kong iminulat ang aking mga mata.

Hindi na halos matitiis ang sakit.

Bawat paghilab ay parang may pumupunit sa aking katawan mula sa loob.

Mahigpit kong hinawakan ang kama habang nababalot ng pawis ang buo kong katawan.

Palakad-lakad ang mga doktor at nars sa paligid ko, nagbibigay ng mga utos na halos hindi ko na marinig.

Lahat ay tila malayo at malabo.

Pagkatapos…

Biglang lumamig ang silid.

Napakalamig.

Nananatili pa rin ang sakit, ngunit may iba pang bagay na nakakuha ng aking pansin.

Isang pamilyar na presensya.

Dahan-dahan kong ibinaling ang aking ulo.

At naroon siya.

Si Ana.

Nakatayo sa tabi ng aking higaan.

Halos tumigil ang tibok ng aking puso.

Sa loob ng ilang segundo, nakalimutan ko ang sakit ng panganganak.

Nakalimutan ko ang mga doktor.

Nakalimutan ko ang lahat.

Pareho pa rin ang kanyang hitsura.

Payapa.

Mahinahon.

At napakaganda.

Ngunit hindi tulad ng mga panaginip ko tungkol sa kanya noon, wala akong nakitang lungkot sa kanyang mga mata.

Wala ring galit.

Wala ring panghihinayang.

Pag-aalala lamang.

Tumingin siya sa akin at marahang ngumiti.

Agad akong napaiyak.

“Ana…”

Walang ibang tila nakakakita sa kanya.

Patuloy lamang sa kanilang trabaho ang mga doktor.

Lumapit pa siya.

“Luisa…”

Napakalambing ng kanyang tinig.

Napakalumanay.

Parang boses ng isang ina.

“Bumalik ako dahil may kailangan akong ipaalala sa iyo.”

Patuloy ang pagpatak ng aking mga luha.

Tumango ako.

Tumingin siya nang diretso sa aking mga mata.

“Patuloy pa rin akong nagbabantay.”

Isang kakaibang panginginig ang dumaan sa aking katawan.

Hindi ito nakakatakot.

Sa halip, nagbibigay ito ng kakaibang kapanatagan.

Muli siyang nagsalita.

“Pakiusap… huwag mong titigilan ang pag-aalaga sa anak ko.”

Agad akong umiling.

“Hindi ko gagawin.”

Ngumiti siya.

“Ipangako mo sa akin.”

“Nangangako ako.”

“Kahit magkaroon ka ng sarili mong mga anak?”

Hindi ako nag-atubili.

“Kahit magkaroon pa ako ng sarili kong mga anak.”

Mas lalo siyang ngumiti.

“Ipangako mo sa akin na hindi mo ipaparamdam sa kanya na iniwan siya.”

Tuluyan na akong napaluha.

“Nangangako ako, Ana.”

“Mamahalin ko siya na parang sarili kong anak.”

Tumango siya.

Pagkatapos ay dahan-dahan siyang tumingin sa aking tiyan.

“Darating na ang iyong anak.”

At biglang dumating ang isa pang matinding paghilab.

Napasinghal ako sa sakit.

Agad na lumapit ang mga doktor.

Isang hakbang ang inatras ni Ana.

At saka niya ibinulong ang kanyang huling mga salita.

“Ang pagmamahal ng isang ina ay hindi dapat may paborito.”

Napakunot ang aking noo.

Bago ko pa siya matanong kung ano ang ibig niyang sabihin…

Bigla siyang naglaho.

Tuluyan.

At sa mismong sandaling iyon, sumigaw ang doktor.

“Nakikita ko na ang ulo ng sanggol!”

Nagkagulo ang buong silid.

“Tulak! Huminga! Tulak! Huminga!”

Ang sumunod na ilang minuto ay parang ilang oras.

At pagkatapos…

Isang malakas na iyak ng bagong silang na sanggol ang umalingawngaw sa silid.

Malakas.

Malusog.

At pinakamagandang tunog na narinig ko sa buong buhay ko.

Ngumiti ang doktor.

“Binabati kita. Lalaki ang iyong anak.”

Sa labas ng labor room, muling napaiyak si Ernesto.

Dumating na ang kanyang pangalawang anak na lalaki.

At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon…

Parang muli na namang nabuo ang kanilang pamilya.

ANG MGA SALITANG HINDI KO NAUNAWAAN MULA KAY ANA AT ANG KATOTOHANANG NAGPABAGO SA AMING PAMILYA

Dinala sa aking mga bisig ang sanggol.

Napakaliit niya.

Mainit.

At umiiyak nang malakas.

Hindi ko napigilang mapaluha habang marahang hinahaplos ang kanyang pisngi.

Sa wakas, narito na siya.

Makalipas ang ilang minuto, pinapasok si Ernesto sa silid.

Namumugto ang kanyang mga mata.

Kitang-kita na matagal siyang umiyak sa labas.

Lumapit siya sa akin at sa aming bagong silang na anak.

Pagkatapos ay huminto.

Tahimik lamang siyang nakatingin.

Parang hindi makapaniwala.

“Luisa…” mahina niyang sabi.

Tumango ako at ngumiti.

Ngunit sa halip na agad niyang kunin ang sanggol, tumingin siya sa akin.

Pagkatapos ay sa sanggol.

At saka muling tumingin sa akin.

Unti-unti, namutla ang kanyang mukha.

“Ano’ng nangyari?” tanong ko.

Hindi siya sumagot.

Nanghihina siyang naupo sa upuan sa tabi ng kama.

“Ernesto?”

Napalunok siya.

Pagkatapos ay bumulong:

“Kamukhang-kamukha niya…”

“Sino?”

Napuno ng luha ang kanyang mga mata.

“Si Ana.”

Napakunot ang noo ko.

Tiningnan kong mabuti ang sanggol.

May maliit siyang ilong.

Mapupungay na mata.

At may kakaibang kurba ang kanyang labi.

At bigla kong naalala.

Nakita ko na ang mga mukhang iyon.

Sa mga larawan ni Ana.

Sa mga litrato sa sala.

Sa mga lumang album na hindi kayang itapon ni Ernesto.

Parang may kumurot sa puso ko.

At bigla kong naalala ang huling sinabi ni Ana.

“Ang pagmamahal ng isang ina ay hindi dapat may paborito.”

Napatahimik ako.

Makalipas ang ilang sandali, nagsalita si Ernesto.

“May isang bagay akong hindi pa nasasabi sa iyo.”

Tumingin ako sa kanya.

Huminga siya nang malalim.

“Bago namatay si Ana… ipinagbubuntis niya ang ikalawa naming anak.”

Parang tumigil ang oras.

“Ano?”

Tumulo ang luha niya.

“Naligtas ang panganay naming anak noon… pero hindi namin nalaman kung ano ang nangyari sa sanggol na dinadala niya. Namatay si Ana bago pa masagot ng mga doktor ang lahat ng tanong namin.”

Hindi ako makapagsalita.

“At mula noon…” nanginginig niyang sabi, “lagi kong iniisip kung paano kaya ang itsura ng anak naming iyon.”

Tumingin siya sa sanggol na nasa aking mga bisig.

At muling umiyak.

“Parang ibinalik siya sa akin ng Diyos…”

Biglang bumigat ang dibdib ko.

At sa unang pagkakataon…

Naunawaan ko ang sinabi ni Ana.

Hindi iyon babala.

Hindi iyon utos.

Isa iyong pagsusulit.

Alam niyang magkakaroon ako ng sarili kong anak.

At gusto niyang makasiguro na hindi ko mamahalin ang isang bata at pababayaan ang isa pa.

Sa sandaling iyon, bumukas ang pinto.

Dahan-dahang pumasok si Miguel, ang panganay na anak ni Ernesto at ni Ana.

Pitong taong gulang lamang siya.

May hawak siyang maliit na drawing.

“Mama Luisa…”

Ngumiti ako.

Lumapit siya sa kama at sumilip sa sanggol.

“Baby brother ko ba siya?”

Tumango ako.

Napangiti siya nang malaki.

Pagkatapos ay ibinigay sa akin ang kanyang drawing.

Dalawang batang lalaki iyon na magkahawak-kamay.

At sa gitna nila ay isang babae.

“Ikaw iyan,” sabi niya.

“At kami ito.”

Hindi ko na napigilang maiyak.

Tumingin ako kay Miguel.

Pagkatapos ay sa bagong silang kong anak.

At saka ko sila parehong niyakap.

Sa likuran ko, tahimik na umiiyak si Ernesto.

At sa kauna-unahang pagkakataon matapos mawalan ng kanyang unang asawa…

Nakita niyang hindi nabuo ang kanyang pamilya dahil may pumalit kay Ana.

Nabuo ito dahil natuto silang magmahal nang walang pinipili at walang iniiwan.