NAKAKAKITA AKO NG MGA ESPIRITU MULA PA NOONG BATA AKO. HINDI KO SILA MAKAKAUSAP—NAPAPANOOD KO LANG SILA. SA IKALIMANG ANIBERSARYO NAMIN NG ASAWA KO, NAGHANDA AKO NG MASARAP NA HAPUNAN AT NAGHINTAY SA KANYANG PAG-UWI. NANG MAPATINGIN AKO SA SALA, NAKITA KO ANG KANYANG ESPIRITU—NAKASULOK SA ISANG SULOK NG BAHAY, MAPUTLA, AT PARANG MATAGAL NANG PATAY…
NAKAKAKITA AKO NG MGA ESPIRITU MULA PA NOONG BATA AKO. HINDI KO SILA MAKAKAUSAP—NAPAPANOOD KO LANG SILA. SA IKALIMANG ANIBERSARYO NAMIN NG ASAWA KO, NAGHANDA AKO NG MASARAP NA HAPUNAN AT NAGHINTAY SA KANYANG PAG-UWI. NANG MAPATINGIN AKO SA SALA, NAKITA KO ANG KANYANG ESPIRITU—NAKASULOK SA ISANG SULOK NG BAHAY, MAPUTLA, AT PARANG MATAGAL NANG PATAY…
BAHAGI 1
Nakakakita na ako ng mga patay mula pa noong anim na taong gulang ako.
Hindi sila lumalabas mula sa mga dingding o sumisigaw ng mga babala gaya sa mga pelikula.
Kadalasan, nakatayo lamang sila sa lugar kung saan may mahalagang nangyari sa kanilang buhay.
Paulit-ulit nilang ginagawa ang huling kilos nila.
O kaya naman ay nakatitig sa isang bagay na hindi na nila maaabot kailanman.
Hindi ko sila makausap.
Hindi rin nila ako makausap.
Napapanood ko lamang sila.
Kaya naman noong gabi ng ikalimang anibersaryo namin ng aking asawa, alam kong patay na ang lalaking nakaupo sa sulok ng aming sala.
Mukha niya ang mukha ng asawa ko.
Nakatayo ako sa pintuan ng kusina habang hawak ang mangkok ng inihaw na patatas. Kumakalat sa buong bahay ang amoy ng rosemary at mantikilya.
Kumikislap ang mga kandila sa mesa.
Marahang bumubuhos ang ulan sa labas.
At sa tabi ng estante ng mga libro…
naroon siya.
Nakapulupot ang mga tuhod sa kanyang dibdib.
Maputla ang balat.
May bahagyang bughaw ang kanyang mga labi.
Lubog ang kanyang mga pisngi na para bang ilang buwan siyang nagkasakit.
At sa halip na suot ang navy blue na polo na sinuot ng asawa kong si Daniel Santos nang umalis siya kaninang umaga, nakasuot siya ng manipis na hospital gown.
Ngunit si Daniel iyon.
Ang parehong makakapal na kilay.
Ang parehong bahagyang baluktot na ilong mula nang mahulog siya sa bisikleta noong labingtatlong taong gulang pa lamang siya.
At ang maliit na peklat sa ilalim ng kanyang baba.
Nanginig ang mga kamay ko.
Muntik nang mahulog ang mangkok.
At bago pa ito bumagsak…
bumukas ang pintuan.
“Lara?”
Pumasok si Daniel.
Pinapagpag niya ang ulan sa kanyang jacket.
Mukha siyang malusog.
Mainit ang kulay ng balat.
At gwapo pa rin gaya ng dati.
“Pasensya na at nahuli ako,” sabi niya. “Pinahaba ng boss ang meeting. Nagkaproblema sa bagong project.”
Ibinaba niya ang kanyang mga susi sa maliit na lalagyan malapit sa pinto.
Pagkatapos ay napangiti nang makita ang hapag.
“Wow. Talagang pinaghandaan mo ito?”
Hindi ako makasagot.
Sa likuran niya…
iniangat ng espiritu ang ulo nito.
At tumitig kay Daniel.
Dahan-dahang lumapit sa akin ang asawa ko.
Yumakap siya.
Naamoy ko ang halimuyak ng ulan, sabon, at kape na lagi niyang iniinom sa opisina.
Narinig ko ang tibok ng kanyang puso.
Malakas.
Pantay.
Buhay.
“Happy anniversary,” bulong niya.
Ngunit sa likuran niya…
nakatingin sa akin ang kanyang patay na bersyon.
Malalim ang mga mata.
Puno ng desperasyon.
Mahigpit kong nahawakan ang damit ni Daniel.
“Ano’ng nangyayari?” tanong niya.
Lumayo siya nang kaunti at hinawakan ang noo ko.
Mainit ang kanyang palad.
Napaatras ako nang biglaan.
Tumama ang siko ko sa baso ng alak.
Bumagsak ito sa sahig.
Basag.
Tumigil si Daniel.
Isang segundo lamang, ngunit nakita ko ang sakit sa kanyang mukha.
“Lara?”
“Pasensya na…”
Lumuhod ako upang pulutin ang mga bubog.
Ngunit agad niyang hinawakan ang aking kamay.
“Huwag. Baka masugatan ka.”
Ang hawak niya ay katulad pa rin ng dati.
Matatag.
Maingat.
Mapagmahal.
Eksaktong tulad ng lalaking pinakasalan ko.
Ngunit sa sandaling iyon…
tumayo ang espiritu sa sulok.
At sa unang pagkakataon sa buong buhay ko…
nakita kong may ginagawa ang isang multo na hindi ko pa kailanman nasaksihan.
Dahan-dahan nitong itinaas ang nanginginig nitong kamay.
At itinuro nito si Daniel.
Ang asawa kong nakatayo mismo sa harapan ko.
Parang sinusubukan nitong sabihin ang isang bagay na hindi nito kayang bigkasin.
At nang makita ko ang takot sa mukha ng espiritung may mukha ng asawa ko…
unang beses kong naisip ang isang posibilidad na mas nakakatakot kaysa kamatayan.
Paano kung ang lalaking yumayakap sa akin ay hindi na talaga si Daniel?
BAHAGI 2
Nanigas ang buong katawan ko.
Nakatayo si Daniel sa harapan ko, hawak pa rin ang aking pulso.
Ngunit ang espiritung nasa tabi ng estante ay patuloy na nakaturo sa kanya.
Hindi ito nawawala.
Hindi ito gumagalaw.
At higit sa lahat…
hindi nito inaalis ang tingin sa lalaking tinatawag kong asawa.
“Lara?”
Nag-aalala na ang boses ni Daniel.
“Maputla ka. Maupo ka muna.”
Dahan-dahan kong binawi ang aking kamay.
“Okay lang ako.”
Kasinungalingan iyon.
Hindi ako okay.
Sa loob ng dalawampu’t siyam na taon ng nakakakita ng mga espiritu, may isang bagay akong natutunan.
Hindi sila nagsisinungaling.
Hindi sila marunong magkunwari.
At kailanman ay hindi ako nakakita ng espiritu ng isang taong buhay pa.
Hindi kailanman.
Ngunit ngayon…
nakikita ko ang espiritu ng aking asawa habang ang mismong asawa ko ay nakatayo sa harapan ko.
Nagsimulang kumabog nang malakas ang puso ko.
Tahimik kaming kumain ng hapunan.
O mas tama sigurong sabihin na si Daniel lang ang kumakain.
Ako ay halos hindi makalunok.
Paminsan-minsan, palihim akong sumusulyap sa espiritu.
Hindi ito umaalis.
Nakatayo lamang ito sa likod ni Daniel.
At habang tumatagal…
mas lalo kong napapansin ang kakaibang bagay.
Takot ito.
Hindi galit.
Hindi malungkot.
Takot.
Parang may nais itong pigilan.
Parang may oras na nauubos.
“Naalala mo ba?” biglang tanong ni Daniel habang umiinom ng alak.
“Ano?”
“Dito rin tayo nagdinner limang taon na ang nakalipas matapos ang kasal natin.”
Napatingin ako sa kanya.
Ngumiti siya.
Ngunit may kung anong kakaiba.
Isang bagay na hindi ko maipaliwanag.
“Syempre,” sagot ko.
“Anong kanta ang tumutugtog noon?”
Nanlaki ang mga mata niya nang bahagya.
Pagkatapos ay tumawa.
“Lara, seryoso ka?”
“Sabihin mo nga.”
Nag-isip siya.
“Hindi ko na maalala.”
Tumango ako.
Ngunit lalo lang lumalim ang kaba ko.
Dahil alam ko ang sagot.
Alam iyon ni Daniel.
Palagi niya iyong kinakanta tuwing anibersaryo namin.
Ngunit ngayong gabi…
parang hindi niya maalala.
Makalipas ang isang oras, tumunog ang kanyang cellphone.
Tumayo siya.
“Kailangan kong sagutin ito.”
Lumabas siya sa balkonahe.
At sa sandaling magsara ang pintuan…
may nangyaring imposible.
Ang espiritu ay biglang gumalaw.
Mabilis.
Diretso patungo sa mesa.
Nalaglag ang isang kutsara.
Tumunog ito sa sahig.
Napaatras ako.
Hindi kailanman nakakagalaw ng bagay ang mga espiritung nakita ko.
Kahit minsan.
Ngunit ang isang ito ay nagawa iyon.
Pagkatapos ay muli nitong itinuro ang pintuan ng balkonahe.
At saka ang sarili nito.
At saka si Daniel.
Paulit-ulit.
Daniel.
Siya.
Daniel.
Siya.
At unti-unting may nabubuong kahulugan sa isip ko.
Hindi nito sinasabing patay si Daniel.
May iba itong sinasabi.
May mas masahol pa.
Muling itinuro ng espiritu ang sarili nito.
Pagkatapos ay ang lalaking nasa labas.
At saka nito marahang iniling ang ulo.
Parang sinasabing:
Hindi siya.
Nanlamig ang dugo ko.
Sa mismong sandaling iyon, bumukas ang pintuan ng balkonahe.
Bumalik si Daniel.
Ngunit bago siya tuluyang makapasok…
napansin ko ang isang bagay na hindi ko nakita noon.
Sa ilalim ng kanyang kaliwang tainga ay may maliit na peklat.
Hindi dapat naroon iyon.
Dalawampung taon ko nang kilala ang asawa ko.
Alam ko ang bawat marka sa kanyang katawan.
At wala siyang peklat sa bahaging iyon.
Ngumiti siya.
“Bakit ganyan ka tumingin?”
Wala akong naisagot.
Dahil sa unang pagkakataon mula nang pakasalan ko siya…
hindi ko na alam kung sino talaga ang lalaking nasa harapan ko.
At habang nakatayo siya roon na nakangiti…
napansin kong unti-unting umiiyak ang espiritung nasa likuran niya.
Parang alam nito ang isang katotohanang hindi ko pa nauunawaan.
Isang katotohanang magpapabago sa lahat.
At sa gabing iyon, bago pa man sumapit ang hatinggabi…
natuklasan ko ang unang piraso ng lihim na matagal nang nakabaon.
Ang lalaking umuwi sa bahay ko ay may mukha ng asawa ko.
Ngunit maaaring hindi siya ang lalaking pinakasalan ko.
AKALA NG MGA KAKLASE NIYA AY KUBO LANG ANG BAHAY NIYA, PAHIYA SILA NG IPAKITA NIYA ANG MANSYON NIYA!
Isang umuugong na katahimikan ang bumalot sa marangyang restaurant sa BGC, Taguig nang biglang malaglag ang tray mula sa nanginginig na kamay ni Miguel Santos, isang single father na waiter.
BUMALIK AKO MULA SAUDI PAGKATAPOS NG 5 TAON PARA I-SURPRISE ANG PAMILYA KO—PERO NATUKLASAN KONG NAGUGUTOM ANG MAG-INA KO SA LIKOD NG MANSYON HABANG NAGPAPAKASASA ANG NANAY AT KAPATID KO.
About The Author
