BILANG REGALO SA KANYANG WALUMPU’T DALAWANG KAARAWAN, DINALA NG SARILI NIYANG ANAK ANG ISANG MATANDANG AMA SA TAPUNAN NG BASURA AT INIWAN DOON NA MAY KAUNTING PERA—NGUNIT HINDI PA NILA ALAM NA ANG PINAKAMASAKIT NA BAHAGI NG KUWENTO AY MAGSISIMULA PA LAMANG.
BILANG REGALO SA KANYANG WALUMPU’T DALAWANG KAARAWAN, DINALA NG SARILI NIYANG ANAK ANG ISANG MATANDANG AMA SA TAPUNAN NG BASURA AT INIWAN DOON NA MAY KAUNTING PERA—NGUNIT HINDI PA NILA ALAM NA ANG PINAKAMASAKIT NA BAHAGI NG KUWENTO AY MAGSISIMULA PA LAMANG.
PART 2
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakaluhod sa gilid ng tapunan.
Mainit ang araw, ngunit nilalamig ako.
May mga langaw na umiikot sa paligid ko. May mga batang namumulot ng bote at bakal na paminsan-minsang sumusulyap sa akin bago muling bumalik sa paghahalungkat ng basura.
Mahigpit kong hawak ang animnaraang pisong iniwan ni Adrian.
Animnaraang piso.
Iyon ba ang halaga ng lahat ng gabing hindi ako natulog kapag nilalagnat siya?
Iyon ba ang katumbas ng mga taong nagbanat ako ng buto upang mapagtapos siya sa kolehiyo?
Iyon ba ang presyo ng pagiging ama?
“Tay…”
Napalingon ako.
Isang batang babae, marahil sampung taong gulang lamang, ang nakatayo sa harapan ko.
Payat siya. Marumi ang damit. Ngunit mabait ang mga mata.
“Ayos lang po ba kayo?” tanong niya.
Hindi ako agad nakasagot.
Hindi ko alam kung kailan ako huling tinanong kung ayos lang ba ako.
Nang tulungan niya akong makatayo, saka ko napansing may dalawa pa siyang kasamang bata.
“Nakatira po kayo rito?” mahinang tanong ko.
Tumango siya.
“Wala na po kaming bahay.”
Parang may humigpit sa dibdib ko.
Sa edad kong walumpu’t dalawa, akala ko nakita ko na ang pinakamasakit na mukha ng kahirapan.
Mali pala ako.
“Dito po kayo muna,” sabi ng batang babae.
“Dadalhan ko kayo ng tubig.”
Dinala nila ako sa isang maliit na kubol na gawa sa yero at pinagtagpi-tagping kahoy.
May isang matandang babae roong nagluluto ng lugaw sa kalawanging kalan.
Nang makita niya ako, napahinto siya.
“Diyos ko…” bulong niya.
“Ano’ng nangyari sa inyo?”
Hindi ko napigilang umiyak.
Tahimik lamang sa una.
Hanggang sa tuluyan nang bumuhos ang lahat.
“Iniwan ako ng anak ko,” sabi ko sa pagitan ng hikbi.
“Dinala niya ako rito.”
Biglang natahimik ang buong kubol.
Maging ang matandang babae ay napaluha.
“May mga anak talagang nakakalimot,” mahina niyang sabi.
Kinagabihan, habang nakahiga ako sa manipis na banig na ipinahiram nila, paulit-ulit kong iniisip ang mukha ni Adrian.
Ang batang minsang tumakbo papunta sa akin matapos manalo sa unang palaro sa paaralan.
Ang binatilyong nagsabing, “Tay, paglaki ko, aalagaan kita.”
Ang lalaking tumalikod sa akin sa tapunan.
Hindi ko alam kung alin sa mga alaalang iyon ang totoo.
Bandang alas-dose ng gabi, may narinig kaming tunog ng sasakyan.
Maliwanag ang mga ilaw nito.
Huminto sa harap ng kubol.
Lumabas ang dalawang pulis.
Kasunod nila ang isang babaeng nakasuot ng blazer at may hawak na mga dokumento.
“May nakakita po sa isang matandang inabandona rito,” sabi niya.
“Kayo po ba si Rogelio Santos?”
Napaupo ako.
“Opo.”
Napatingin siya sa akin.
At pagkatapos ay nagsimulang mangilid ang kanyang mga luha.
“Kayo po ba ang dating guro sa elementarya ng San Isidro?”
Napatitig ako sa kanya.
Matagal bago ko siya nakilala.
Ngunit nang ngumiti siya, bumalik ang alaala.
“M-Marian?”
Tumango siya habang umiiyak.
“Ako po si Marian.”
“Ang batang binigyan ninyo ng libreng uniporme dahil hindi kayang bilhin ng mga magulang ko.”
“Ang batang halos tumigil sa pag-aaral, pero kayo ang nagpatuloy sa akin.”
Natigilan ako.
Hindi ko maalala ang marami sa mga nangyari nitong mga nakaraang buwan.
Ngunit naalala ko siya.
Ang batang palaging nasa hulihan ng klase.
Tahimik.
Mahiyain.
At palaging gutom.
Lumuhod siya sa harapan ko.
“Hinahanap ko kayo sa loob ng maraming taon para makapagpasalamat.”
Hindi ko napigilang mapaluha.
“Wala na po akong maiaalok,” nanginginig kong sabi.
Mahigpit niyang hinawakan ang aking mga kamay.
“Hindi po kayo basura.”
“Hindi po kayo dapat iniwan dito.”
“Tayo naman po ang mag-aalaga sa inyo ngayon.”
At sa unang pagkakataon mula nang umalis ang puting van ng anak ko…
may isang taong pinili akong balikan.
Ngunit hindi pa doon nagtatapos ang lahat.
Dahil kinabukasan ng umaga, isang video mula sa CCTV ng tapunan ang kumalat sa buong social media.
At sa loob lamang ng ilang oras…
ang lalaking iniwan ako roon ay magsisimulang maunawaan kung gaano kabigat ang presyo ng pagtataksil ng isang anak sa sariling ama.
Lahat ay natatakot sa higanteng biyudang nakakulong sa hawla… hanggang sa bilhin siya ng lalaking taga-bundok at hilinging maging asawa niya.
HABANG NAGLULUTO AKO NG ALMUSAL PARA SA KANYANG PAMILYA NOONG IKA-4:30 NG MADALING-ARAW, HINILING NG AKING ASAWA ANG DIBORSYO—NGUNIT HINDI NIYA ALAM NA MATAGAL KO NANG NASA KAMAY ANG MGA EBIDENSIYANG KAYANG GUMUHO SA BUONG MUNDONG ITINAYO NILA.
Tatlong taon kaming kasal, at sa wakas, dumating na ang oras na kailangang alisin ang life support ng asawa kong nasa coma na si Caleb De Dios.
About The Author
